48 lat ratowania życia.
Teraz oni potrzebują pomocy.

Baza MSR leży na dwóch działkach: własnej stowarzyszenia i dzierżawionej od Pisza. Umowa z gminą Pisz wygasła w 2021 r. i nowej nie podpisano. W tym samym czasie burmistrz ogłosił, że działką jest zainteresowany prywatny inwestor.

Działka gminy Pisz nie ma drogi dojazdowej. Aby do niej dojechać trzeba przeciąć działkę MSR. Dlatego burmistrz Pisza próbuje wymusić służebność na dojeździe. Bez tego działka jest bezwartościowa. Ale to też ostatni bezpiecznik, który uniemożliwia jej sprzedaż. Ratownicy proponują kompromis: służebność gruntowa dla gminy w zamian za minimum 10-letnią dzierżawę. Burmistrz odmawia i nakazał eksmisję.

Paradoks: działka została przekazana gminie przez Skarb Państwa wyłącznie na cele ratownictwa wodnego. Sprzedaż oznacza zwrot pełnej wartości rynkowej do KOWR. Gmina nie zarobi ani złotówki — a ratownicy stracą bazę.

MSR to samodzielna, akredytowana przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji służba ratownicza. Działa całą dobę, przez 365 dni w roku i jest wpisana do rejestru jednostek współpracujących z Państwowym Ratownictwem Medycznym. Oznacza to, że jest oficjalnym ogniwem systemu ratowniczego państwa, a nie organizacją hobbystyczną.

MSR pokrywa swoim zasięgiem Jezioro Śniardwy oraz okoliczne akweny w rejonie południowych Wielkich Jezior Mazurskich. To 40% powierzchni Szlaku Wielkich Jezior Mazurskich. Najbliższa jednostka ratownicza jest oddalona prawie o 30 km. Każda minuta dotarcia od tej odległości na otwartym akwenie przy silnym wietrze to różnica między życiem a śmiercią.

Do zdarzenia ratownicy są dysponowani na kilka sposobów:

112 — ogólnoeuropejski numer alarmowy
601 100 100 — ogólnopolski numer ratowniczy na wodzie (prowadzony przez Centrum Koordynacji Ratownictwa Wodnego w Giżycku)
87 425 30 77 lub 601 304 429 — bezpośrednie numery alarmowe MSR, czynne 24/7
VHF 9, 16 i 17 — na wodzie ratownicy prowadzą stały nasłuch na kanałach VHF, więc każdy jacht wyposażony w radiostację może wezwać pomoc bezpośrednio.

W 2025 roku MSR przeprowadziła 139 interwencji na wodzie, udzielając pomocy 93 osobom. W samym roku 2024 pomoc otrzymały 88 osób. Trend jest więc wyraźny: liczba akcji rośnie, co jednoznacznie potwierdza, że z roku na rok MSR jest organizacją potrzebną coraz bardziej.

MSR jest organizacją non-profit i Organizacją Pożytku Publicznego (OPP) — można jej przekazać 1,5% podatku dochodowego. Numer KRS to 0000060822. Każdy, kto wypoczywał na Mazurach, może w ten sposób bezpośrednio wesprzeć ludzi, którzy tam ratują życie.

Pada czasem opinia, że ratownicy potrzebują „tylko miejsca do cumowania łódki i schowka na kapoki". Niestety to nie żart tylko cytat z wypowiedzi poprzedniego Burmistrza Pisza na jednej z sesji Rady Miejskiej. To zdanie mówi wszystko o tym, kto podejmuje decyzję o eksmisji — i jak bardzo jest oderwany od realiów ratownictwa wodnego.

Baza MSR to wielofunkcyjny kompleks ratowniczy, którego poszczególne elementy są ze sobą nierozerwalnie powiązane:

Hangar dla poduszkowców i łodzi — sprzęt o wartości kilku milionów złotych przechowywany przez całą zimę pod dachem nie niszczeje, nie zamarza, jest gotowy do akcji w ciągu minut. Poduszkowce — niezbędne podczas akcji na lodzie i przy niskim stanie wody — mają wymiary, które wykluczają przechowywanie ich pod chmurką.

Zaplecze warsztatowe — silniki łodzi ratowniczych wymagają stałej konserwacji i napraw. Awaria jednostki ratowniczej w środku sezonu przy braku warsztatu oznacza wyłączenie jej z działania na dni lub tygodnie.

Pokoje dyżurne dla ratowników — MSR pełni dyżury całą dobę. Ratownicy muszą być na miejscu, spać, jeść, przygotować się do akcji. Bez zaplecza socjalnego całodobowy dyżur jest fizycznie niemożliwy. Jak trafnie ujął to jeden z ratowników: jedyną alternatywą byłoby spanie w namiotach i mycie się w jeziorze.

Sala wykładowa i szkoleniowa — MSR szkoli setki osób rocznie: kursy motorowodne, szkolenia ratownicze, prelekcje w szkołach. To główne źródło dochodów pokrywających koszty operacyjne.

Stacja pogodowa, maszt radiostacji, kamery obserwacyjne — infrastruktura łączności i monitoringu akwenu, której przeniesienie wymagałoby nowych pozwoleń budowlanych, miesięcy formalności i kosztów idących w setki tysięcy złotych.

Przystań jachtowa i dostęp do linii brzegowej — bez bezpośredniego wejścia do wody na wschodnim brzegu Śniardw łodzie ratownicze nie mogą w ogóle wypłynąć na akcję. Czas wodowania z innej lokalizacji w sytuacji kryzysowej to dosłownie kwestia życia i śmierci.

Cała ta infrastruktura była budowana przez 45 lat własnymi rękami ratowników-wolontariuszy. Jej wartość odtworzeniowa jest szacowana na miliony złotych — których organizacja non-profit po prostu nie posiada.

To jeden z najbardziej zdumiewających faktów w tej sprawie — i zamienia całą historię z konfliktu o interesy w historię o czystej upartości.

Działka nr 423/1 w Okartowie została przekazana Gminie Pisz w 1995 roku przez Agencję Własności Rolnej Skarbu Państwa (poprzedniczkę KOWR) aktem notarialnym — nieodpłatnie, ale z wyraźnym zastrzeżeniem: grunt ma służyć prowadzeniu stacji ratownictwa wodnego i urządzeń sportowo-rekreacyjnych dla mieszkańców gminy. Ten warunek jest zapisany w §7 aktu notarialnego.

KOWR potwierdził to na piśmie w grudniu 2021 roku: jeśli gmina przeznaczy nieruchomość na cele inne niż określone w akcie, KOWR przysługuje zwrot równowartości nieruchomości według cen rynkowych. Działka leży nad jeziorem, w rejonie intensywnie zagospodarowywanym turystycznie — jej wartość rynkowa wynosi co najmniej kilka milionów złotych. Gmina Pisz musiałaby tę kwotę zwrócić do Skarbu Państwa.

Sprzedaż działki prywatnemu inwestorowi byłaby więc dla budżetu gminy operacją zerową lub wręcz stratną po odjęciu kosztów obsługi prawnej.

Dlaczego zatem burmistrz nadal dąży do eksmisji? Istnieje inna opcja: długoterminowa dzierżawa komercyjna. Inwestor zainteresowany budową bazy turystycznej mógłby nie kupować działki — tylko dzierżawić ją od gminy np. przez 30 lat za czynsz, który ominąłby obowiązek zwrotu do KOWR. Dla gminy to regularne przychody bez jednorazowej transakcji sprzedaży. Być może właśnie dlatego eksmisja MSR — mimo uchwały Rady Miejskiej nakazującej wydzierżawienie działki ratownikom — jest nadal forsowana.

W polskim samorządzie rada gminy jest organem stanowiącym (uchwala), a burmistrz — organem wykonawczym. Rada może uchwalać apele i deklaracje, ale burmistrz ma wyłączną kompetencję do zawierania umów cywilnoprawnych, w tym dzierżaw. 7 kwietnia 2026 roku rada podjęła uchwałę wycofującą działkę ze sprzedaży i zaapelowała o jej wydzierżawienie MSR. Burmistrz zignorował ten apel — i co więcej, sam podpisał pismo do Wojewody kwestionujące uchwałę własnej rady. Przewodniczący Rady Sebastian Zuzga nazwał to publicznie działaniem „wymierzonym przeciwko własnemu samorządowi".

Teoretycznie — tak. W praktyce — to wielomiesięczny proces kosztujący kilka milionów złotych, których organizacja non-profit nie posiada. Co ważniejsze baza musi mieć bezpośredni dostęp do linii brzegowej, a działka która pozostanie w sposób drastyczny ograniczy ten dostęp i tym samym znacznie wydłuży czas reakcji na wezwanie.

Tak, i to z kilku powodów. MSWiA sprawuje nadzór nad systemem ratownictwa i bezpieczeństwa publicznego — MSR działa na podstawie jego akredytacji. Minister może interweniować u Wojewody Warmińsko-Mazurskiego w zakresie nadzoru nad legalnością działań burmistrza sprzecznych z wolą rady. Może też zbadać, czy planowane użytkowanie działki jest zgodne z warunkami jej pierwotnego przekazania przez Skarb Państwa. Nawet sam fakt medialnego i politycznego nacisku może skłonić burmistrza do powrotu do stołu negocjacyjnego — jak to wielokrotnie bywało w podobnych sprawach.